Ne Dedi Ne Yaptı ekibi olarak, yerel yönetimlerin mali şeffaflığını ve kamu kaynaklarının kullanımını denetleme misyonumuz kapsamında Sayıştay Başkanlığı’nın yayımladığı 2024 yılı raporlarını incelemeye devam ediyoruz. Bu kez, Bilecik Belediyesi 2024 Sayıştay Raporu’nda tespit edilen 30 bulguyu sizler için detaylandırdık.
Raporda; belediyede muhasebe, ihale ve mali yönetim süreçlerinde çeşitli hatalar ve mevzuata uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Mali kayıtların doğruluğunu etkileyen eksiklikler ile gelir tahsilatındaki düşüklükler dikkat çekmektedir. Ayrıca bazı hizmetlerin maliyet esasına göre yürütülmemesi bütçe üzerinde yük oluşturmaktadır.
BULGULAR:
Sayı: 1
Bulgu No: A.1
Konu: Taşınmazların Kayıtlı Değerleri Yerine Satış Bedelleri Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
Özet: Belediye tarafından arsa satışlarının muhasebeleştirilmesinde, taşınmazların kayıtlı değerleri yerine satış bedelleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması nedeniyle 250 Arazi ve Arsalar ve 600 Gelirler Hesaplarında 613.000,00 TL hatalı kayıt yapılması.
Sayı: 2
Bulgu No: A.2
Konu: Amortisman Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
Özet: Maddi duran varlıklar için ya amortisman ayrılmaması (28.928.562,85 TL) ya da kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması (1.015.720,50 TL) nedeniyle 257 Birikmiş Amortismanlar ve 630 Giderler Hesaplarının hatalı gösterilmesi.
Sayı: 3
Bulgu No: A.3
Konu: Haklar Hesabına Kaydedilmeyen Alımların Bulunması
Özet: Bilgisayar yazılımı ve lisans gibi hakların 260 Haklar Hesabına kaydedilmeyip doğrudan gider yazılması, ilgili varlık ve amortisman hesaplarının 1.831.537,21 TL eksik görünmesine neden olması.
Sayı: 4
Bulgu No: A.4
Konu: Maddi Duran Varlıklar Kayıtlara Alınırken KDV’nin Gider Yazılması
Özet: Edinilen maddi duran varlıkların KDV hariç tutarları üzerinden kaydedilmesi ve KDV tutarlarının doğrudan gider yazılması nedeniyle varlık hesabının eksik, gider hesabının ise fazla gözükmesi.
Sayı: 5
Bulgu No: A.5
Konu: Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi
Özet: Taşınmazlar için yapılan 7.208.519,00 TL tutarındaki değer artırıcı harcamaların aktifleştirilmesi gerekirken doğrudan gider kaydedilmesi, bilançoda varlık hesaplarının eksik, faaliyet sonuçları tablosunda giderlerin fazla görünmesine yol açması.
Sayı: 6
Bulgu No: A.6
Konu: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
Özet: Diğer kamu kurumları tarafından Belediye’ye tahsis edilen 42 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarına alınmaması nedeniyle mali rapor ve tablolarda Maddi Duran Varlıklar ve Net Değer hesaplarının doğru bilgi sunmaması.
Sayı: 7
Bulgu No: A.7
Konu: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması
Özet: Belediyenin taşınmaz kayıt işlemlerini tamamlamaması, tapu ve kurum kayıtları arasında farklılıklar ile bilanço değerleri arasında 80.860.247,34 TL’lik hatalı fark bulunması.
Sayı: 8
Bulgu No: B.1
Konu: Onaylı Projelerine Aykırı İmalatlar ve Eksiklikler Bulunduğu Tespiti Yapılan Yapılarla İlgili İmar Mevzuatı Gereği İşlemlerin Yapılmaması
Özet: Onaylı projelere aykırı imalatlar ve eksiklikler bulunan (örn. kolon eksikliği) 7 adet yapıyla ilgili imar mevzuatı gereği işlemlerin (idari yaptırım, can güvenliği önlemleri) yapılmaması.
Sayı: 9
Bulgu No: B.2
Konu: İhale Usulleri ile Temin Edilmesi Gereken İhtiyaçların Doğrudan Temin ile Satın Alınması
Özet: Aynı nitelikteki mal alımlarının (tıbbi malzeme, hediye, kefen takımı vb.) eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin usulüyle yapılması.
Sayı: 10
Bulgu No: B.3
Konu: Gelir Tahsilat Oranının Düşük Düzeyde Olması
Özet: Belediyenin tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerinde (örn. İlan ve Reklam Vergisi %5,42) tahsilat oranlarının düşük olması ve yasal takibatın etkin yapılmaması nedeniyle kamu gelirlerinde kayıp yaşanması.
Sayı: 11
Bulgu No: B.4
Konu: Sosyal Denge Sözleşmesine Mevzuatında Belirtilenin Dışındaki Konularla İlgili Hükümlerin Konulması
Özet: Kurum ile sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesine, mevzuatın izin vermediği ve sözleşmenin konusu olmayan (örn. personelin cezalandırılmasına yönelik) hükümlerin eklenmesi.
Sayı: 12
Bulgu No: B.5
Konu: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
Özet: Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında yapılan mal alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun (7.040.357,16 TL aşım) Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan harcanması.
Sayı: 13
Bulgu No: B.6
Konu: Yapım İşi Olarak İhale Edilmesi Gereken İşlerin Mal Alımı ve Hizmet Alımı Şeklinde Parçalara Bölünmesi
Özet: Yapım işi niteliğindeki parke ve bordür döşeme işinin, malzeme ve işçilik olarak mal ve hizmet alımı şeklinde parçalara bölünerek ihale edilmesi.
Sayı: 14
Bulgu No: B.7
Konu: İhalelerde Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Yer Alan Miktarların Doğru Belirlenmemesi
Özet: Birim fiyatlı ihalelerde miktarların ihtiyaca uygun belirlenmemesi, hakedişlerde %20’lik iş artışı/eksilişi sınırının aşılması ve aynı hataların sonraki ihalelerde de devam etmesi.
Sayı: 15
Bulgu No: B.8
Konu: Toplanan Katı Atık Gelirlerinin Katı Atık Hizmetleri İçin Oluşan Maliyeti Karşılamaması
Özet: Evsel katı atık hizmetleri için toplanan ücretlerin (28.203.712,37 TL) oluşan maliyetin (75.996.991,63 TL) çok altında kalması, aradaki 47.793.279,26 TL’lik farkın Belediye bütçesinden karşılanarak “kirleten öder” ilkesinin ihlal edilmesi.
Sayı: 16
Bulgu No: B.9
Konu: Kamu İhale Kanunu’nda Belirtilen Şartlar Sağlanmadan Alım Yapılması
Özet: 4734 sayılı Kanun’un 22(a) ve 22(b) bentleri kapsamında, tek kaynak veya özel hak sahipliği şartları oluşmamasına rağmen (örn. konser organizasyonu) doğrudan temin yoluyla alım yapılması ve gerekli belgelerin eksikliği.
Sayı: 17
Bulgu No: B.10
Konu: İmtiyaz Yoluyla Devredilen Katı Atık Hizmetlerine Yönelik Takip ve Kontrol Mekanizmasının Kurulmaması
Özet: İmtiyaz yoluyla devredilen katı atık hizmetlerine yönelik olarak toplanan atık miktarının ve maliyetin doğruluğunun Belediyece takip ve kontrol edilmemesi, farklı uzaklıktaki belediyelere aynı ücretin yansıtılması ve 47.793.279,26 TL’lik maliyet farkının oluşması.
Sayı: 18
Bulgu No: B.11
Konu: Bina İnşaat ve Yapı Kullanma İzin Harçlarının Mevzuatta Öngörülen Azami Tutarların Üzerinde Tahsil Edilmesi
Özet: Bina İnşaat ve Yapı Kullanma İzni Harçlarının mevzuatta öngörülen azami tutarların üzerinde belirlenerek vatandaşlardan yasal limitin üzerinde tahsil edilmesi, bu durumun hukuki ve ekonomik risk oluşturması.
Sayı: 19
Bulgu No: B.12
Konu: Tarife Cetvelinde Bazı Harçların Mevzuatta Öngörülen Azami Tutarların Üzerinde Belirlenmesi
Özet: Belediye meclisi tarafından birçok harç tarifesinin, mevzuatta öngörülen azami tutarların üzerinde belirlenerek yetkisiz tahsilata yol açması.
Sayı: 20
Bulgu No: B.13
Konu: Harç Gelirlerinden Bazılarının Peşin Tahsil Edilmemesi
Özet: Mevzuat gereği peşin tahsil edilmesi gereken harçların peşin tahsil edilmemesi, tahsil edilemeyen alacakların birikmesi ve harcı almayan kamu görevlileri için sorumluluk riski oluşturması.
Sayı: 21
Bulgu No: B.14
Konu: İçmesuyu İletim ve Dağıtım Sistemlerindeki Su kayıpları Miktarının Azaltılmasına İlişkin Çalışmalara Başlanmaması
Özet: İçmesuyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçaklarını azaltmaya yönelik etkin çalışmaların ve yatırımların yapılmaması, bu durumun hem su kaynaklarının korunması hem de maliyet açısından kamu zararı oluşturması.
Sayı: 22
Bulgu No: B.15
Konu: Maliyet Esası Gözetilerek Atıksu Tarifesi Belirlenmemesi
Özet: Atıksu tarifesinin maliyet esası gözetilmeden belirlenmesi ve toplanan atıksu gelirlerinin (6.405.331,00 TL) arıtma tesisi işletme maliyetini (7.884.754,00 TL) dahi karşılamaması nedeniyle kamu zararı oluşması.
Sayı: 23
Bulgu No: B.16
Konu: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
Özet: Kurum mülkiyetinde bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumlu olmaması ve cins tashih işlemlerinin yapılmaması nedeniyle mali tabloların doğru bilgi sunmaması.
Sayı: 24
Bulgu No: B.17
Konu: Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Yaptırılan İnşaatlardan Yapı Kullanma İzni Harcı Alınmaması
Özet: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılan inşaatlardan mevzuat gereği alınması gereken yapı kullanma izni harcının tahakkuk ve tahsilatının yapılmaması nedeniyle kamu zararı oluşması.
Sayı: 25
Bulgu No: B.18
Konu: Sabit Bedel Olarak Belirlenen Su Güvence Bedellerinin Güncellenmeden İadesinin Yapılması
Özet: Abonelik esnasında sabit bedel olarak alınan su güvence bedellerinin, abonelik sona erdiğinde TÜFE oranında güncellenmeden iade edilmesi nedeniyle belediye ve/veya aboneler açısından mali kayıplara yol açılması.
Sayı: 26
Bulgu No: B.19
Konu: Belediye İtfaiye Yönetmeliği’ne Göre Bulundurulması Gereken Araçların Belediyede Mevcut Olmaması
Özet: Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde nüfusa göre belirtilen asgari araç sayısının (1 kurtarma aracı, 1 itfaiye söndürme aracı) itfaiye teşkilatında mevcut olmaması, bu durumun hizmet kalitesi ve can güvenliği açısından risk oluşturması.
Sayı: 27
Bulgu No: B.20
Konu: Çocuk Bakımevi (Çocuk Sosyal Tesisi) Hizmeti Ücretlerinin Mevzuata Uygun Olarak Belirlenmemesi
Özet: Çocuk Bakımevi hizmeti ücretlerinin gelirleri karşılamayacak düzeyde ve mevzuata aykırı (indirimli tarife) belirlenmesi, 30.166.206,07 TL’lik maliyet farkının Belediye bütçesinden karşılanması.
Sayı: 28
Bulgu No: B.21
Konu: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketine Hakedişlerin Eksik Ödenmesi
Özet: Doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personel için Belediye Şirketine ödenmesi gereken hakedişlerin eksik ödenmesi, bu durumun SGK ve vergi borçlarının gecikmesine ve oluşan gecikme zamlarının Belediye bütçesine ek külfet getirmesine neden olması (47.698.245,00 TL borç).
Sayı: 29
Bulgu No: B.22
Konu: Belediyenin Hizmet Alımı Kapsamında Şirketinden Yaptığı İşçi Alımlarında Mevzuata Uyulmaması
Özet: Belediye Şirketi aracılığıyla yapılan işçi alımlarının mevzuatın belirlediği sınırları (personel sayısının geçici 24. madde kapsamındaki sayıdan 185’ten 413’e yükselmesi) aşması ve personel giderlerinin bütçe gelirlerinin %63,88’ine ulaşarak kamu zararına yol açması.
Sayı: 30
Bulgu No: B.23
Konu: Türk Ticaret Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu Sermaye Tutarından Başka Malvarlığı ve Ticari Faaliyeti Bulunmayan Şirketin Kuruluşundan Kısa Bir Süre Sonra Hibe Yoluyla Devralınması
Özet: Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen zorunlu sermaye tutarından başka malvarlığı ve ticari faaliyeti bulunmayan bir şirketin, kuruluşundan kısa bir süre sonra hibe yoluyla Bilecik Belediyesi tarafından devralınması, bu işlemin Cumhurbaşkanı izninden kaçınmaya yönelik olabileceği şüphesi.
