Ne Dedi Ne Yaptı ekibi olarak Sayıştay Başkanlığı’nın yayınladığı 2024 yılına ait denetim raporlarını mercek altına aldık. Erzurum Büyükşehir Belediyesi 2024 Sayıştay Raporu’nda tespit edilen 27 bulguyu sizler için derledik.
Raporda; 16 adet usulsüzlük bulgusu 2023 denetiminde de bulgu konusu olarak yer almış ve Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından yerine getirilmediği için yeniden bulgu konusu olmuştur.
Söz konusu bulgular ve bu bulgulara ilişkin rapora yansıyan bilgiler şu şekilde:
Sayı: 1 Bulgu No: A.1
Konu: Yol Yapımı Amacıyla Satın Alınan İlk Madde ve Malzemelerin İlgili Duran Varlık Maliyetine Eklenmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
Özet: Yol yapımında kullanılan 360.234.500 TL tutarındaki bitüm malzemesinin duran varlık maliyetine eklenmeyerek doğrudan gider yazılması, bilançoda varlıkların ve faaliyet sonucunun eksik gösterilmesine neden olmuştur.
Sayı: 2 Bulgu No: A.2
Konu: İdarenin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımları ve Program Alımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi
Özet: 608.368 TL tutarındaki bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken doğrudan giderleştirilmesi, bilançoda hatalı bilgi içermesine neden olmuştur.
Sayı: 3 Bulgu No: A.3
Konu: Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun Gerçek Durumu Yansıtmaması
Özet: Belediyenin mülkiyetindeki, yönetimindeki veya kullanımındaki taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması nedeniyle maddi duran varlık hesapları gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Sayı: 4 Bulgu No: B.1
Konu: İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması
Özet: 41 kadrolu işçinin yıllık ücretli izinlerinin biriktirilmesi, emeklilikte veya iş akdi sona erdiğinde idareye ek ve yüksek maliyetler (son ücret üzerinden ödeme ve idari para cezası riski) getirme potansiyeli taşımaktadır.
Sayı: 5 Bulgu No: B.2
Konu: İhale ile Kiralanan Araçların Bakım Onarım Giderlerinin Belediye Bütçesinden Karşılanması
Özet: Belediye şirketlerinden ihale ile kiralanan araçların bakım onarım giderlerinin sözleşmeye aykırı olarak 16.545.734,42 TL tutarında belediye bütçesinden karşılanması, usulsüz harcama ve mali tabloda yanlış bilgiye yol açmıştır.
Sayı: 6 Bulgu No: B.3
Konu: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
Özet: Kamu idaresinin nakit mevcudunun yetersizliği durumunda bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirtilen sıraya uyulmaması, idareyi ek hukuki ve mali külfetlerle karşı karşıya bırakma riski taşımaktadır.
Sayı: 7 Bulgu No: B.4
Konu: İhale Sözleşmelerinde Hakediş Ödeme Sürelerinin Rekabeti Sınırlayacak Şekilde Yüksek Belirlenmesi
Özet: İhale sözleşmelerinde hakediş ödeme sürelerinin gerçek dışı şekilde 1 yıla varan sürelerle yüksek belirlenmesi, rekabeti sınırlamakta ve ihalelerin daha yüksek bedellerle gerçekleşmesine, dolayısıyla kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına neden olmaktadır.
Sayı: 8 Bulgu No: B.5
Konu: Kurumun Mülkiyetindeki Taşınmazların 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g Maddesine Göre Kiraya Verilmesi
Özet: Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların, 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesi hükmüne aykırı olarak, belediye şirketlerine pazarlık usulüyle kiraya verilmesi, rekabet ve şeffaflık ilkelerine aykırıdır ve potansiyel kamu zararı oluşturur.
Sayı: 9 Bulgu No: B.6
Konu: Bazı Gelirlerin Tahsilât/Tahakkuk Oranlarının Düşük Olması
Özet: İlan ve reklam vergisi, işgal harcı, ecrimisil ve diğer taşınmaz kira gelirleri gibi bazı gelir kalemlerinin tahsilat/tahakkuk oranlarının düşük olması, idarenin kaynak yaratma kapasitesini ve kamu gelirlerini olumsuz etkilemektedir.
Sayı: 10 Bulgu No: B.7
Konu: Bazı İlçe Belediyelerinden Çevre Temizlik Vergisi Alacaklarının Zamanında Tahsil Edilememesi
Özet: Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin bazı ilçe belediyelerinden (Horasan, İspir, Narman, Oltu, Karaçoban, Pasinler, Çat) toplam 633.293,26 TL tutarındaki çevre temizlik vergisi (ÇTV) alacağını zamanında tahsil edemediği tespit edilmiştir.
Sayı: 11 Bulgu No: B.8
Konu: Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Durumunu Gösterir Belge Aranmadan Ödeme Yapılması
Özet: Kuruma ait personel şirketine yapılan hakediş ödemelerinde, vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösterir belge aranılmadan ödeme yapılması, mevzuata aykırıdır ve idari para cezası riskini doğurmaktadır.
Sayı: 12 Bulgu No: B.9
Konu: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması
Özet: 5018 sayılı Kanun gereği iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanmaması; İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun aktif olmaması, birimlerin değerlendirme yapmaması ve iç denetçi kadrolarının yetersizliği gibi eksiklikler içermektedir.
Sayı: 13 Bulgu No: B.10
Konu: İç Denetçi Kadrosu Bulunmasına Rağmen Bu Kadrolara Atama Yapılmaması ve İç Denetim Raporunun Düzenlenmemesi
Özet: Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nde 5 adet iç denetçi kadrosundan 4’ünün boş olması ve iç denetim faaliyetlerinin yapılmaması, iç kontrol sisteminin etkinliğini azaltmakta ve idarenin riskleri yönetme kabiliyetini zayıflatmaktadır.
Sayı: 14 Bulgu No: B.11
Konu: Anahtar Teslim Götürü Bedel Sözleşme İle Yaptırılması Gereken Yapım İşlerinin Birim Fiyat Sözleşme İle Yaptırılması
Özet: Uygulama projesi bulunan ve anahtar teslim götürü bedel teklif alınması gereken 7 adet yapım işinin, mevzuata aykırı olarak ön/kesin proje üzerinden birim fiyat sözleşme ile ihale edilmesi, maliyet artışlarına ve rekabetin bozulmasına yol açma potansiyeli taşımaktadır.
Sayı: 15 Bulgu No: B.12
Konu: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal Alımları ile Yapım İşlerinin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
Özet: Makine ikmal, gençlik ve spor hizmetleri, bilgi işlem, çevre koruma ve kontrol, destek hizmetleri daire başkanlıkları tarafından toplamda 84.739.007,97 TL tutarındaki mal ve yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerini ihlal etmektedir.
Sayı: 16 Bulgu No: B.13
Konu: Mal Alımları İşlerinde, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
Özet: 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapılan mal alımı harcamalarının, bütçeye konulan ödeneğin %10’u olan 78.619.066,53 TL’lik sınırın 5.936.710,97 TL ile aşılmasına rağmen Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmaması mevzuata aykırıdır.
Sayı: 17 Bulgu No: B.14
Konu: Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele Giyim Malzemesi Alımı Yapılması
Özet: Doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan Belediye Şirketi personeline ait giyim malzemesi alımının (25.140.570,77 TL), sözleşmedeki genel giderler içinde yer alması gerekirken belediye bütçesinden karşılanması mevzuata aykırıdır.
Sayı: 18 Bulgu No: B.15
Konu: Bazı İlçe Belediyelerin Kuruma Olan Borçlarının Tahsil Edilmemesi
Özet: Yakutiye ve Aziziye ilçe belediyelerine ait toplam 1.867.328,69 TL tutarındaki borçların (kapanan belediyelerden devreden borçlar ve asfalt malzemesi borcu) mevzuata aykırı bir şekilde tahsil edilmemesi, kamu alacaklarının korunmasında eksikliğe işaret etmektedir.
Sayı: 19 Bulgu No: B.16
Konu: Taşınır İşlemlerine İlişkin Mevzuatında Belirlenen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi
Özet: Ekonomik ömrünü tamamlamış 51 adet taşıtın hurdaya ayırma işlemlerinin yapılmaması sonucu değer kaybına uğraması ve taşınır kayıt yetkililerinden kefalet aidatı kesintisi yapılmaması, taşınır mal yönetimindeki eksiklikleri göstermektedir.
Sayı: 20 Bulgu No: B.17
Konu: Belediye Sınırları İçinde Bulunan ATM Alanlarının İhalesiz Kullandırılması
Özet: Belediyenin tasarrufunda bulunan 28 adet ATM alanının, 2886 sayılı Kanun’a göre ihale edilerek kiralanması gerekirken, süresi dolmuş protokoller üzerinden veya ihalesiz olarak ecrimisil karşılığında bankalara kullandırılması mevzuata aykırıdır.
Sayı: 21 Bulgu No: B.18
Konu: Belediyenin Mülkiyetinde veya Sorumluluk Alanındaki Elektrik Trafoları İçin Dağıtım Şirketlerinden Ecrimisil Alınmaması
Özet: Belediyenin mülkiyetinde veya sorumluluk alanındaki elektrik trafoları için dağıtım şirketlerinden bugüne kadar ecrimisil tespit ve tahsilatı yapılmaması, kamu gelir kaybına neden olmuştur; hukuki süreç devam etmektedir.
Sayı: 22 Bulgu No: B.19
Konu: Taksi Durağı Olarak Kullanılan Taşınmazlara İlişkin İhale Yapılmamış Olması
Özet: Büyükşehir belediyesinin tasarrufu altında olan 75 adet taksi durağının ihale yapılmaksızın ecrimisil karşılığında kullandırılması, 2886 sayılı Kanun’a ve Anayasa’daki hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Sayı: 23 Bulgu No: B.20
Konu: Kurum Bünyesinde Mevcut Bilgi Teknolojileri (BT) Sistemleri Hususunda Eksikliklerin Bulunması
Özet: Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin bilgi teknolojileri altyapı ve network sistemlerinde donanımların dijital kullanım sürelerinin dolması, sunucularda yavaşlama gibi eksikliklerin bulunması, hizmet etkinliğini ve veri güvenliğini tehdit etmektedir.
Sayı: 24 Bulgu No: B.21
Konu: Sosyal Güvenlik Kurumu Borç Sorgulaması Yapılmadan İlgililerine Ödeme Yapılması
Özet: Personel şirketine yapılan hakediş ödemelerinde, Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borç sorgulamasının yapılmaması, yasal zorunluluğa aykırıdır ve ileride ek mali külfetler doğurabilir.
Sayı: 25 Bulgu No: B.22
Konu: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Belediye Personel Şirketine Hakedişlerin Vergi, Sosyal Güvenlik Primi, Genel Gider ve Kar Kadar Eksik Ödenmesi
Özet: Doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan Belediye Personel Şirketine (Kariyer Personel A.Ş.) hakedişlerin vergi, SGK primi, genel gider ve kar kadar eksik ödenmesi (toplam 329.404.820,75 TL), şirketin borçlarına gecikme zammı işlemesine ve belediyeye ek mali külfet getirmesine neden olmaktadır.
Sayı: 26 Bulgu No: B.23
Konu: İdari Para Cezalarının Tahsili İçin Gerekli Yasal İşlemlerin Yapılmaması
Özet: Belediyenin 31.12.2024 tarihi itibarıyla 894.368,74 TL tutarındaki idari para cezası alacaklarının tahsili için dört yıldır haciz işlemi başlatılmaması ve gerekli yasal işlemlerin yapılmaması, kamu alacağının tahsilini engellemektedir.
Sayı: 27 Bulgu No: B.24
Konu: Ticari Nitelikteki Plakaların İhalesiz ve Süresiz Kullandırılması
Özet: Büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki minibüs, taksi, servis ve otobüs gibi ticari nitelikteki plakaların (toplam 1711 adet) ihalesiz ve süresiz olarak kullandırılması, yasal mevzuata, rekabet, saydamlık ve eşitlik ilkelerine aykırıdır.
