Türk siyasi hayatında son dönemde yaşanan en belirgin kırılmalardan biri olan muhalefet blokundaki ayrışma ve bu süreçte sahneye çıkan Yeni Parti’nin dengeleri nasıl değiştireceği merak konusu. Ana muhalefet tabanında yaşanan bu bölünmenin yalnızca genel siyasi söylemleri değil, doğrudan sandık sonuçlarını ve yerel yönetim haritasını da kökten değiştirebilecek bir potansiyel taşıdığı görülüyor.
Yerel seçimlerde; adayların kişiligi, yerel hizmet performansı, geçmiş dönem belediye memnuniyeti ve seçmen aidiyeti gibi çok sayıda niteliksel etkenin oy verme davranışını doğrudan şekillendirdiği aşikâr. Ancak bu değişkenlerin tamamı dışarıda bırakılıp, bağımsız ve tarafsız kamuoyu araştırmalarının sunduğu oy oranları üzerinden bir projeksiyon yapıldığında son derece sarsıcı bir tabloyla karşılaşılıyor. Ne Dedi Ne Yaptı olarak; araştırma şirketlerinin (ALF, AREA, ASAL, Betimar, Özdemir ve SONAR) yayımladığı en güncel anket verilerini derledik. Ortaya çıkan ortalama oy katsayılarını, CHP’nin en büyük başarıyı yakaladığı ve 35 ili kazandığı 2024 Yerel Seçimleri neticelerine tatbik ederek kapsamlı bir simülasyon modeli oluşturduk.
CHP Oyları Gerilerken Yeni Parti İkinci Güç Konumuna Yükseliyor
Altı anket firmasının verileri bir arada değerlendirilip ortalaması alındığında, 2024 Yerel Seçimlerinde %37,8 oy oranına ulaşan CHP’nin oy oranının %11,15 seviyesine kadar gerilediği tespit ediliyor. Buna karşılık, CHP içerisinden doğan ve Özgür Özel liderliğinde kurulan Yeni Parti’nin ise %26,62 oy oranına ulaşarak muhalefet kanadında ana odak noktası haline geldiği görülüyor.
Anket firmalarının tespit ettiği oy dağılımı ise şu şekilde şekilleniyor:
- ALF Araştırma: CHP %12,0 | Yeni Parti %19,3
- AREA Araştırma: CHP %11,8 | Yeni Parti %19,4
- ASAL Araştırma: CHP %10,2 | Yeni Parti %22,6
- BETİMAR: CHP %9,4 | Yeni Parti %19,3
- ÖZDEMİR Araştırma: CHP %9,1 | Yeni Parti %22,6
- SONAR: CHP %5,1 | Yeni Parti %34,3
35 İlde Yönetim El Değiştiriyor: CHP Hiçbir İlde Birinci Olamıyor
Hazırlanan simülasyon modeli, aday profilleri veya il bazlı özel dinamiklerden bağımsız olarak oy katsayıları ve bölüntü oranları üzerinden uygulandığında, ortaya oldukça çarpıcı bir harita çıkıyor. CHP, 2024 seçimlerinde kazanmayı başardığı 14’ü büyükşehir olmak üzere toplam 35 il merkezinin tamamında birinciliği kaybediyor ve sıfır çekiyor.
Muhalefet blokunda yaşanan bu derin bölünmeden ve oyların iki ana parçaya ayrılmasından ise en kazançlı çıkan siyasi aktör AK Parti oluyor. Seçim matematiği gereği oyları bölünen muhalefet karşısında AK Parti, CHP’nin 2024’te kazandığı 35 ilin 19’unda ipi göğüsleyerek yerel yönetimde yeniden üstünlüğü eline alıyor. Üstelik AK Parti’nin birinci parti konumuna yükseldiği bu 19 ilin 10’unun büyükşehir statüsünde olması dikkat çekiyor.
- AK Parti’ye Geçen İller (19 İl): Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Artvin, Ardahan, Bilecik, Burdur, Edirne, Kastamonu, Kırşehir, Sinop, Yalova.
Yeni Parti 4 Büyükşehir ve 9 İl Merkezinde Zirvede
CHP tabanından aldığı oyları büyük oranda kendi bünyesinde konsolide etmeyi başaran Yeni Parti, simülasyon sonuçlarına göre ilk yerel seçim sınavında önemli bir başarı yakalıyor. Parti; Ankara, Manisa, Mersin ve Muğla gibi kritik büyükşehirlerin de aralarında bulunduğu toplam 13 il merkezinde birinci parti çıkarak yerel yönetimlerde güçlü bir aktör haline geliyor.
- Yeni Parti’nin Kazandığı İller (13 İl): Ankara, Manisa, Mersin, Muğla, Adıyaman, Afyonkarahisar, Amasya, Bolu, Giresun, Kırıkkale, Kilis, Uşak, Zonguldak.
Öte yandan, oyların mevcut katsayılara ve anket ortalamalarına göre taksim edildiği bu senaryoda, geriye kalan 3 il merkezinde ise tablonun MHP ve İYİ Parti lehine değiştiği gözlemleniyor. Bölünmenin yarattığı oy marjı, bu illerde Cumhur İttifakı’nın diğer ortağını veya üçüncü yol arayışındaki partiyi öne çıkarıyor.
- MHP’ye Geçen İller (2 İl): Bartın, Kütahya
- İYİ Parti’ye Geçen İl (1 İl): Çanakkale
